Zaobserwowali grawitację Einsteina w świecie kwantów
8 września 2026, 09:05Spadający atom przyspiesza pod wpływem grawitacji. Mechanika kwantowa dodaje do tego obrazu zmianę fazy fali materii. Międzynarodowy zespół naukowy po raz pierwszy zmierzył tę zmianę względem fali nieruchomej. Wynik okazał się zgodny z przewidywaniami wynikającymi z zastosowania zasady równoważności Einsteina do obiektu kwantowego.
Sztuczna inteligencja pomoże projektować eksperymenty naukowe?
7 września 2026, 10:58Laboratorium naukowe może być wyposażone we wszystkie urządzenia niezbędne do dokonania odkrycia, a mimo to naukowcy mogą nie wiedzieć, jak je ze sobą połączyć, by przeprowadzić badania. Lasery, soczewki, zwierciadła i inne narzędzia mają tak wiele możliwości, można je konfigurować na tyle sposobów, że sprawdzenie wszystkich potencjalnych rozwiązań przekracza ludzkie możliwości. Fizycy polegają więc na wiedzy, doświadczeniu i intuicji. Czasem jednak to nie wystarcza.
Wielkie modele językowe jako wirus poznawczy
7 września 2026, 08:51Sztuczna inteligencja pomaga pisać teksty, wyjaśnia trudne zagadnienia, podsuwa rozwiązania, oferuje gotowe odpowiedzi. Czy jej upowszechnienie może sprawić, że będziemy tracili zdolność do wykonywania tych czynności samodzielnie? Odpowiedź na to pytanie postanowił znaleźć międzynarodowy zespół naukowy, w skład którego wchodzili między innymi Ricard Solé z Universitat Pompeu Fabra, David C. Krakauer z Santa Fe Institute oraz Michael Levin z Uniwersytetu Harvarda.
Historia wirusa ospy owczej ukryta w kartach średniowiecznych manuskryptów
4 września 2026, 09:58Średniowieczne księgi mogą przechowywać nie tylko teksty. W ich kartach przetrwały również ślady chorób zwierząt, z których skór wykonano pergamin. Dzięki takim właśnie zabytkom oraz materiałowi archeologicznemu międzynarodowy zespół naukowy odtworzył historię wirusa ospy owczej sięgającą epoki brązu. Uzyskane przez badaczy genomy są najstarszymi genomami wirusów z rodziny Poxviridae (pokswirusy). To wirus z tej rodziny powoduje jedyną eradykowaną chorobę człowieka, ospę prawdziwą.
Co łączy długi COVID, PTSD i stwardnienie rozsiane? Podobieństwa sięgają głębiej niż geny
3 września 2026, 14:50Zespół przewlekłego zmęczenia, długi COVID, zespół stresu pourazowego, stwardnienie rozsiane i reumatoidalne zapalenie stawów to bardzo różne schorzenia. Łączy je jednak występowanie przewlekłego zmęczenia, zaburzeń poznawczych, nieprawidłowa praca układu odpornościowego i zaburzenia autonomicznego układu nerwowego. A najnowsza analiza wskazuje, że podobieństwa te są znacznie głębsze, niż wynikałoby z prostego porównania genów.
Jak człowiek zaczął polować? Obserwacje kapucynek dadzą odpowiedź?
1 września 2026, 13:28Obserwacje brazylijskich kapucynek mogą dać odpowiedź na pytanie, dlaczego człowiek zaczął polować. Susana Carvalho z Uniwersytetu w Porto, Noemi Spangnoletti z Uniwersytetu w São Paulo oraz ich międzynarodowy zespół przez 45 miesięcy obserwowali dwie grupy kapucynek brodatych (Sapajus libidinosus) żyjących na tym samym obszarze. W tym czasie odnotowali 446 przypadków spożywania kręgowców przez te głównie owocożerne małpy.
Pierwsza operacja neurochirurgiczna z bezpośrednim udziałem sztucznej inteligencji
1 września 2026, 09:12Sztuczna inteligencja po raz pierwszy wsparła neurochirurga w czasie rzeczywistym podczas operacji usuwania guza mózgu. Opracowany na University College London system analizował obrazy przekazywane z endoskopu i wskazywał na znajdujące się w polu operacyjnym struktury, których uszkodzenie mogło doprowadzić do udaru, utraty wzroku lub śmierci pacjenta. Wspierana przez AI operacja zakończyła się sukcesem.
NASA wystrzeliła swoja najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman
31 sierpnia 2026, 10:36Wczoraj o godzinie 13:26 czasu polskiego NASA wysłała w przestrzeń kosmiczną swoją najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman. To nowe wielkie obserwatorium kosmiczne, które będzie badało ciemną energię, ciemną materię i planety pozasłoneczne. Teleskop wystartował na pokładzie rakiety Falcon Heavy firmy SpaceX z historycznego stanowiska 39A Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie. Teraz niezwykłe urządzenie czeka 3-miesięczna podróż i przygotowania do rozpoczęcia pracy.
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii
28 sierpnia 2026, 14:21Ponad 2 kilometry pod ziemią, w kanadyjskim laboratorium SNOLAB, rozpoczął prace jeden z najbardziej czułych instrumentów, jakie kiedykolwiek zbudowano na potrzeby poszukiwania ciemnej materii. SuperCDMS (Super Cryogenic Dark Matter Search) SNOLAB zbiera właśnie pierwsze dane naukowe. Na razie to faza wstępna, a właściwa kampania naukowa rozpocznie się w 2027 roku.
Neandertalczycy weszli w głąb Półwyspu Arabskiego?
28 sierpnia 2026, 11:23Neandertalczyków kojarzymy przede wszystkim z Europą i chłodniejszymi obszarami Azji. Jednak nowe badania sugerują, że około 55 tysięcy lat temu mogli oni dotrzeć do północnej części Półwyspu Arabskiego. Dowodem na to są kamienne narzędzia, których kształt i sposób wykonania bardziej przypominają artefakty ze stanowisk wiązanych z neandertalczykami niż z Homo sapiens.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 8 …
